Şaban Kazan (Dimlî)
MENÜ  
  KEYEPEL (menu)
  MEYMAN (misafir)
  KAMA (kimim)
  DÊRÊ MA (şarkilarimiz)
  GALERÎYÊ RÎSÎMAN
  GIREY (linkler)
  ÇÊRMÛG
  ALFABA
  WÎDEO"Î
  TELEWÎZYON"Ê KURDÎ
  MEDYADI EZ
  SIRA GECELERÎ EKÎBÎ
  OZAN SÊFO
  AHMET ARIF
  WÎCDANÎ
  MEMED DREWŞ
  Zülfîkar KARABAŞ
  AZAD ARARAT
  => Pisîngamin
  => Kewto dim helîkopterê lej
  => OMID VINÎ NÊBENO
  => Estanika Qeckînda mi
  => Sewlê nika
  DIMLÎ
Estanika Qeckînda mi
 

ESTANIKÊ QEÇEKÎYA MI

 
Nuştox: Azad ARARAT
Sererastkerdox: Roşan LEZGÎN
 
Çi heyf ke ez hîna pancserre bîya dewa xo ra abiryaya. Keye û kulfetê ma bî koçber, ma şî şaristanê Amedî. Wija de zî sihûdê kulfetê ma werê nêame, coka ma şî herêma Tirkya, Ege. Wija de ma xo rê tik tena mendî. Çorşmeyê ma de heme şaro tirk bi. Helîyayîş û cewherê xo ra dûrkewtiş zî o wext dest ci kerd. Heto bîn ra, mîyanê kulfetê ma de vatişê estanikan dewam kerd. Ez zî bi nê estanikan bîya pîl.
Waxtêk, dewa ma ra yew meymanê ma ame. Hal hawalê jûbînî ame persayîş. Mewsim payîz bi. Meymanê ma ma rê qawurme, rib û bastêx ardbi. A roje şan de, odaya xişine de ke odaya meymanan a zî, heme kesî ameyî pêser. Meymanî dest bi xoşebere kerde. Va:
- Nê peynîyan de talebeyî vejîyayê, dewlete zî cayê xo de nêvindena, çekena dewan ser. Talebeyî zî nêvindenê, dewan ra geyrenê, dewijan rê qisey kenê. Wextêk raver çend talebeyî ameyî dewa ke embiryana (cîrana) dewa ma ya. Nê vereşanêk mîyanê baxçeyî de kîşta dewijan de roniştîbî. Dewijan înan rê çay girênaybî ardibî verê înan de ronaybî la înan çay nêşimite. Tim qalê şorişî kerdêne. Zilmo ke şarê ma ser o esto, qisey kerdêne. Çay verê qiseykerdoxî de bîye serdin. Dima ra zî dewijan talebeyan rê sayî ardî ke biwerê. La no fin zî embazê înan yê bînî dest bi qisey kerd. Sayî înan ver de mendî, nêwerdî. Goreyê qalîkerdişê dewijan ra; talebeyî zaf bi terbîye bîyê. Ê çim nêverdanê namûs û malê dewijan. Seba azadîya şarî mucadele kenê. Zaf biaqil û xasek ê. Vera pîlan de bi rêz vindenê, qeçekan rê huyenê. Goreyo ke dewijî vanê, merdim hema wazeno kîşta înan de ronişo, înan goşdarî bikero.
Mucadeleyî ser o estanika min a jûyîne wina bîye. 
Wextêko bîn zî, xalê mi ame keyeyê ma. Hema newe dewe ra ameyêne. Mîyanê roje de kîşta maya mi de ronişt û dest bi qisey kerd la bi vengo nizim. Seba ke bi vengo nizim qisey kerd, bala mi ant. Mi zî goş na ser ke do çi vajo. Vat:
-Ez Amed ra dima şîya şaristanê Gurgumî. Mi waşt merdimê ma yê ke wija der ê, ez înan bivînî. La mi çi dî çi nêdî! Ez senî şîya nêşîya kewta mîyanê pêrodayîşan. Ma qet nêeşkayî vejîyê teber. Heme sersûrî bibî hedef. Veşnayîşê keyeyanê înan qîm nêkerdbi, merdimî zî veşnayêne. Verê çimê mi de merdimî veşnayî. Tay aramî virazîyaye û ez şaristan ra vejîyaya ameya la hêşê mi hema zî înan ser o yo.
Ez bi mezgê xo yê qijî fikirîyaya ke heme embiryanê ma sersûrî bî. Çi semed ra ma yê ke sunî yê, ma embiryananê xo biveşnê. Her roje keynek û lajekê ma pîya kay kenê. Veşnayîş û kiştiş çira? Na perse sereyê mi de gird bibî. Her ke şî, dem vîyart, sereyê mi dejna. 
Serrî vîyartêne eza şenik zî bîya pîl. Serra 1980 de waxtêk birayê min o ke pîlê min o, sey her roje şi karê xo ser. La rew ageyra û ame keye. Maya mi ci ra pers kerd vat: 
-Se bî lajê mi, çira ti hende rew ageyrayî? 
Hema qise maya mi fek de bî, birayê min o bîn zî ame. Dima êyê bînî zî. Ma şî oda de roniştî. Birayê min ê tewr pîlî dest bi qisey kerd: 
-Derbe bîyo, polîsî mîyanê qesaba de nêmendê. Heme kuçeyî bi eskeran pir kerdê. Nêverdanê kes xo têwbido, mîyanê qesaba de heyat nêmendo.
Reyna, waxtêko bîn de, jû camêrd dewe ra ame bi meymanê ma. Sey ameyîşê têhetî yê dewan, şan de her kes ame pêser. Meymanî zî fam kerd ke ey ra çi yeno waştiş. Wina dest pêkerd:
-Bi raştî ez nêzana şima rê se vajerî. Verî, her dewe ra tewr tay jû camêrd tepîşt û berd. Sucê înan çi bi? Qet sucê înan çinî bi. La seba ke şar sere wenêdaro, hukmat wazeno xo winî bimusno ke şikeno heme çî bikero. Merdimê ke hukmatî ê dewan ra tepîştî, berdî Amed û wija de îşkence kerdî. Mîyanê çala gîyî de bi rojan dayî vindertiş. Şikiteyê camî ser ra berdiş û ardiş, dima sole ser o vindarnayîş, îşkenceyo tewr giran bi ke dewlete kerd. Waxtêk ra tepîya, dewlete kesê ke tepîştê û pê îşkence kerdo veradayî û ê zî ameyî dewan de nê çî şarê ma rê vatî. Dewlete wazena ma bitersno, ma nêşikê vera dewlete de vinderê. Coka kesê ke pê îşkence kerdo şirawena dewan ke zilmê dewlete bêro vatene û şar biterso. Dima zî eskerî ameyî dewa ma, rasteyê dewe de heme camêrdî kom kerdî. Çinayê înan ci ra kerdî. Pî û laj, kal û torin heme vit û viran mendî. Tayê gencê ma zî zaf îşkence kerdî. Cenî, keynek û veyvikê ma keye de bî. Eskerî kewtî keyeyan, dest eşt namûsê ma…
Sereyê xo veracêr kerd, ti vanê qey şerman ra merd. Heme kesê ke oda de ronişte bî, sereyê xo kerd xo ver. Kesî ra tu veng nêvejîya. Şerman ra kes nêeşka biewnîyo rî û çimanê êyê bînî ra. 
Serranê 1990an de veng vêşî vejîya, resa heta şaristananê Tirkya. Di nameyî heme cîhan de ameyî goşdarî kerdene. Jû nameyê Evdela Ocalanî, diyin zî PKK bî. Dost dişmen, qij pîl, her kes meraq keno. Evdela Ocalan çi kes o. PKK çiyêko senîn a. Xeylê kes nêzano ke PKK yena manaya “Partîya Karkeranê Kurdistanî” zî. Waxtêk ame vatene ke di rojî badêne do Evdela Ocalan vejîyo televîzyon. Seba ke ma do Evdela Ocalanî televîzyon de bivînê meraqêndê girdî ma hemîne girot. A roje ameye, bî şan, her kes qahwexane de ameyo pêser. Nişka ra heme qeseba de elektrîk ame birnayene. Qeseba bîye tarî, merdim gamêk xo ra ver nêvîneno. Meraq zêdîya, bî di, hîrê çar qat, şî heta des, pancês, vîst qatî.
Nameyê maya mi Îmxan a, nasnameyo ke dewleta tirkan dayo ci de nameyê aye "İmhan" nuşte yo. Nameyo kilmek yê maya mi zî Îmik a, wexto ke ma bêrê têçim ma ci ra vanê "Îmê". Pîyê mi lajê tewr qij yê maya xo yo. Peynîya heme way û birayanê xo de veyve kerdo. Dapîr û bapîrê mi zî pîyê mi het manenê. Wexto ke maya mi rê qeçî benê, qeçî nêmusnenê ke vajê "dayê" yan "bawo". Dapîr û bapîr senî veng danê may û pîyê mi, ma qeçekê înan zî winî musayî û venga înan da. Coka ma heme way û birayî bi nameyê înan veng danê may û pîyê xo. 
Ma dewe ra vejîyayî tepîya, êdî qet nêşî dewe. Coka ma dewa xo nêdî. Ma xeylê merdimanê xo zî nêşinasnê. Serra 1992 de maya mi şîye dewa xo; neke dewa pîyê mi. Dewa maya mi kewta binê awbendî. A şîye ke heqê erdan û banê pîyê xo bigîro. Ageyrayîş de waxto ke maya mi ameye keye, mi dî rey-rey xo ancena quncik û bermena. Waxto ke tenya manena hîna vêşî bermena. Çend rey mi ci ra pers kerd û vat:
-Dayê, ti çira bermena?
Qet cewabê mi nêda. Reya çiharine bî, mi ci ra pers kerd, la aye çîyê nêvat. Coka mi xo tayn hêrs kerd û vat:
- Nêbeno, na fine tîya mi rê vaja, çira ti bermena? Bermayîşê to zerrîya mi dejneno. Hela vaje, ganî ez bizanî ti çira bermena.
Maya mi ewnîya ke wina nêbeno, dest bi qiseyan kerd û vat:
-Lajê mi! Wexto ke ez şîya Çêrmûg, mabênê gerîlayan û eskeranê tirkan de pêrodayîş vejîya. Qeçekê ma şehîd bîbî. Dewlete çar tenî ardî mîyanê Çêrmûgî, mûsnayî heme şarî. Mi zî embazê ke şehîd bîyê dî, coka ez bermena. 
Na estanike estanika peyêne bî ke mi goşdarî kerde. Wext amebi. Estanikê ke qeçekî heta nika goşdarî kenê, êdî bes bi. Êdî ez do bi estanikan biciwî. Tayê estanikî ameyî ciwîyayîş, heta cayêk ameyî, nika dore ameya mi, ez do estanike biciwî. Tayê estanikî zî do mi ra pey bêrê ciwîyayîş. 
 
   
Facebook beğen  
   
Dekewten 6 ziyaretçi (75 klik) îste