Şaban Kazan (Dimlî)
MENÜ  
  KEYEPEL (menu)
  MEYMAN (misafir)
  KAMA (kimim)
  DÊRÊ MA (şarkilarimiz)
  GALERÎYÊ RÎSÎMAN
  GIREY (linkler)
  ÇÊRMÛG
  => ŞEREFNAME'DE ÇERMİK BEYLİĞİ
  => SON TEŞKİLAT-I MÜLKİYEDE ÇERMİK KÖYLERİNİN ADLARI
  => T.C. DEVLET YILLIKLARINDA ÇERMİK
  => ARİFİ PAŞA'NIN SEYAHATNAMESİ'NDE ÇERMİK
  => ÇERMİK VE ÇERMİK SANCAĞI KANUNNÂMELERİ
  ALFABA
  WÎDEO"Î
  TELEWÎZYON"Ê KURDÎ
  MEDYADI EZ
  SIRA GECELERÎ EKÎBÎ
  OZAN SÊFO
  AHMET ARIF
  WÎCDANÎ
  MEMED DREWŞ
  Zülfîkar KARABAŞ
  AZAD ARARAT
  DIMLÎ
T.C. DEVLET YILLIKLARINDA ÇERMİK

 
T.C. DEVLET SALNAMELERİNDE/YILLIKLARINDA ÇERMİK
 
Salname; bir senelik olayları topluca göstermek üzere hazırlanan eserler için kullanılan bir sözcüktür. Türkçeye Tanzimat'tan sonra girmiştir. Farsça "sene" demek olan "sal" ile yine Farsça "mektu", "kitap" anlamına gelen "name" sözcüğünün birleşmesiyle oluşmuştur. Günümüzdeki karşılığı "yıllık"tır. Batılılar salname veya yıllık karşılığında "annuaire", "annus", "annale" ve "almanac" sözcüklerini kullanmaktadır.
Salnameler, Osmanlı Devleti'nin yayınlamış olduğu resmî yıllıklardır. Bu yıllıklarda genel olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun, özel olarak da şehirlerin yıllık olarak ekonomik, sosyal, sağlık, eğitim ziraat ile ilgili istatistikî verileri yer almaktadır. Bilgiler kısıtlı olsa bile, salnameler şehir tarihçilerinin, tarihçi ve araştırmacıların başvuru kaynakları arasında sayılmaktadır.
İlk zamanlar yüz küçük sayfayı geçmeyen salnameler, sonraları iki-üç yüz, en nihayet yedi-sekiz yüz sayfayı bulmuştur. Bunlarda, devletin resmi teşkilatından başka; memurların isimleri, tayin tarihleri, rütbeleri, nişanları gösterilir. Birer belge niteliği taşırlar. Genel salnamelerden başka, yine resmi özellikte olmak üzere bakanlıklar, vilayetler (valilikler) de salnameler çıkartmışlardır.
1925-1930 yılları arasında yayınlanmış Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnameleri ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Yıllıkları' nda yer alan Çermik'le ilgili bilgiler:
 
I. 1925-1926 Tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnamesi
( Matbaa-i Amire, İstanbul-1926, s.406-408 .)
Çermik Kazası
Memuriyet
Esami
Kaimakam
Yahya Hikmet Bey
Mal Müdürü
Tevfik Bey
Mahkeme-i Asliye Reisi
Abdülaziz Halis Bey
Mahkeme-i Asliye Müddeiumumîsi
Mustafa Sabri
Müstantik
Abdülmecid Sabit Bey
Telgraf ve Posta Müdürü
-
Not: Salname Arap harfleriyle yazılmıştır. Latin harflerine dönüşümünü Abdurrahman Üzülmez yapmıştır.
 
II. 1926-1927 Tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnamesi
( Matbuat Müdüriyet Umumisi, s.868-873 .)
Taksimat-ı Mülkiye: Diyarbekir Vilayeti beş kaza ve altı nahiyeden ibarettir. Şark, Garb, Behramköy, Eğil nahiyelerinden mürekkep Diyarbekir merkez kazasıyla Hazro nahiyesini havî Silvan (Meyyafarkin) kazası, Hani nahiyesi ile Kulp, Osmaniye (Ergani) ve Çermik kazalarıdır.
Merkez kazalarının 399 köyü, Lice kazasının 142, Kulp kazasının 114, Silvan kazasının 237 köyü vardır.
Ceraim-i Adliye: Diyarbekir vilayetinde 926 senesinin ilk altı ayında vuku' bulan mütenevvi' cürümlerin mikdarı Diyarbekir merkez kazasında 164, Lice'de 136, Kulb'da 2, Çermik'de 60, Silvan'da 140, Ergani'de 11'dir.
Çermik Kazası
Memuriyet
Esami
Kaimakam
Yahya Hikmet Bey
Mal Müdürü
-
Mahkeme Reisi
Mehmed Nami Bey
Müddeiumumîsi
Mehmed Sabri
Müstantik
Mehmet Tahir Bey
Telgraf ve Posta Müdürü
-
Not: Salname Arap harfleriyle yazılmıştır. Latin harflerine dönüşümünü Abdurrahman Üzülmez yapmıştır.
 
III: 1927-1928 Tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnâmesi
( Matbuat Müdüriyet-i Umumisi, s.892-900 .)
Taksimat-ı Mülkiye: Diyarbekir vilayeti merkez vilayet olan Diyarbekir kazasıyle Silvan (Meyyafarkin), Lice, Çermik, Osmaniye (Ergani), Kulp kazalarından müteşekkildir.
Merkez Vilayetin Behramköy, Seyid Hasan, Akpınar, Eğil, Pirinçlik, Mermer, Dicle, Deve Geçidi namlarıyla sekiz nahiyesi ve 643 aded köyü vardır.
Silvan kazası, Hazro ve Mezru'a nahiyeleriyle 217 adet karyeden Lice kazası da Mehmedan Hani nahiyeleriyle 150 köyden ve Kulp kazası 116 karyeden Ergani Osmaniye Kazası 154 adet köyden ve Çermik kazası 116 adet köyden ibarettir.
Mektepler ve Cemiyetler: Nefs-i Diyarbekir'de 125 talebeli bir orta mekteple 67 talebeli Erkek Muallim, 54 talebeli Sanayi' ve 628 talebeli ilk erkek ve kız mektebi mevcut olup bundan başka vilayetin mülhakında 771 talebeli ilk erkek ve kız mektebi vardır.
Vilayette CHF, Türk Ocağı, Hilal-ı Ahmer, Tayyare, Himaye-i Etfal, Muallimler Birliği, Şoför Cemiyeti, İdman Yardım Yurdu vardır.
Silvan, Lice, Ergani Osmaniyesi, Çermik, Kulp kazalarında da Hilal-i Ahmer, Himaye-i Etfal, Türk Ocağı ve Tayyare Cemiyetlerinin şubeleri vardır.
Çermik Kazası
Memuriyet
Esami
Kaimakam
Agâh Bey
Mal Müdürü
Lami' Bey
Müftü
İbrahim Efendi
Hâkim
Ahmed Hamdi Bey
Müddeiumumî
Ahmed Şevki Bey
Müstantik
Mehmed Tahir Bey
Hükümet Tabibi
Ahmed Ziya Bey
Posta ve Telgraf Müdürü
Yusuf Ziya Bey
Not: Salname Arap harfleriyle yazılmıştır. Latin harflerine dönüşümünü Abdurrahman Üzülmez yapmıştır.
 
IV. 1928-1929 Tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devlet Yıllığı
( Matbuat Umum Müdürlüğü Neşriyatından: 4, İstanbul-Devlet Matbaası 1929, s. 500, 501,505. )
Mülkî Taksimat: Diyarbekir vilâyeti merkez vilayet olan Diyarbekir kazası ile, Çermik, Silvan, Kulp, Lice, Osmaniye (Ergani) kazalarından müteşekkildir.
Kaza merkezinin Behramki, Seydihasan, Akpınar, Eğil, Pirinçlik, Mermeri, Dicle, Deve Geçidi namları ile sekiz nahiyesi ve 643 köyü, Çermik kazasının yalnız 116 köyü, Silvan kazasının Hadru ve Mezra nahiyeleri ile 217 köyü, Kulp kazasının yalnız 116 köyü, Lice kazasının, Hani, Muhamedyan, nahiyeleri ile 150 köyü, (Ergani) Osmaniye kazası yalnız 154 köyden ibarettir.
Kayıtlı Umumî Nüfus
Kazalar
Erkek
Kadın
Yekûn
Diyarbekir
50.714
48.169
98.883
Çermik
7.998
9.182
17.180
Silvan
13.040
13.366
26.406
Kulp
5.262
5.950
11.212
Lice
11.394
10.405
21.799
Osmaniye /Ergani)
9.027
9.680
18.707
Umumî Yekûn
97.435
96.748
194.183
 
Çermik Kazası
Memuriyet
Esami
Kaymakam
Agâh Bey
Malmüdürü
Lâmi Bey
Hâkim
A. Hamdi Bey
Müddeiumumî
A. Şevki Bey
Müstantik
M. Tahir Bey
 
 
V. 1929-1930 Tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devlet Yıllığı
( Matbuat Umum Müdürlüğü Neşriyatından: 5, İstanbul-Devlet Matbaası 1930, s. 350, 351,355. )
Mülkî Taksimat: Diyarbekir vilâyeti merkez vilayet olan Diyarbekir kazası ile, Çermik, Silvan, Kulp, Lice, Osmaniye (Ergani) kazalarından müteşekkildir.
Kaza merkezinin Behramki, Seydihasan, Akpınar, Eğil, Pirinçlik, Mermeri, Dicle, Deve Geçidi namları ile sekiz nahiyesi ve 643 köyü, Çermik kazasının yalnız 116 köyü, Silvan kazasının Hadru ve Mezra nahiyeleri ile 217 köyü, Kulp kazasının yalnız 116 köyü, Lice kazasının, Hani, Muhamedyan, nahiyeleri ile 150 köyü, (Ergani) Osmaniye kazası yalnız 154 köyden ibarettir.
1927 tahriri nüfusunda tesbit edilen nüfus miktarı
Kayıtlı Umumî Nüfus
Kazalar
Erkek
Kadın
Yekûn
Mesahai sathiye
Nüfus kesafeti
Mevaki adedi
Çermik
8.024
9.281
17.308
1.420
12.2
122
Diyarbekir
50.548
48.143
98.691
7.150
13.8
617
Lice
11.367
10.191
21.558
1.770
12.2
131
Osmaniye
8.994
9.841
18.835
1.595
11.8
152
Silvan
13.168
13.524
26.692
1.930
13.8
218
Kulp
5.286
5.946
11.232
1.010
11.1
116
Yekûn
97.387
96.922
194.316
14.875
13.0
1350
 
Çermik Kazası
Memuriyet
Esami
Kaymakam
Agâh Bey
Malmüdürü
Lâmi Bey
Hâkim
A. Hilmi Bey
Müddeiumumî
A. Vahap Bey
Müstantik
M. Tahir Bey

http://www.uzulmez.info/muslum/makale/salnamecermik.htm
 
   
Facebook beğen  
   
Dekewten 6 ziyaretçi (51 klik) îste